س1 ـ اصول سه گانه که دانستن آن بر انسان واجب است چیست؟

ج ـ شناخت بنده، خدا، دین و پیامبر خود محمدe را.

س2 ـ معبود و پروردگار توکیست؟

ج ـ پروردگار من کسی است که من و تمامی مخلوقات را با نعمت های خود آفریده است. اوست پروردگار من، و به جز او هیچ معبودی برای من نیست.

خداوند می فرماید: )الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ( [فاتحه 2]. [ستایش خدایی راست که پروردگار جهانیان است].

و هر چیز غیر از خداوند، جهان است و من یکی از آن جهانیان هستم.

س3 ـ رب یعنی چه؟

ج ـ رب یعنی مالک، متصرف در همه چیز. و اوست که سزاوار عبادت و پرستش است.

س4 ـ چگونه خدای خود را می شناسی؟

ج ـ با نشانه ها و دلایل و مخلوقاتش او را مىشناسم، شب و روز و آفتاب و ماه و ستارگان همه از نشانه های اوست، و آسمان و زمین و آن چه بین آنها و در آنهاست، از آفریده های خداست؛ چنان که مىفرماید: )وَمِنْ آیَاتِهِ اللَّیْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ لاَ تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَلاَ لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِی خَلَقَهُنَّ إِن کُنتُمْ إِیَّاهُ تَعْبُدُونَ( [فصلت 37].

[از جمله آیات و نشانه های الهی، خلقت شب و روز و خورشید و ماه است، برای خورشید و هم برای ماه سجده نکنید، و برای خدایی سجده برید که آنها را آفریده است، اگر تنها او را مىپرستید].

و می فرماید: )إِنَّ رَبَّکُمُ اللّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ یُغْشِی اللَّیْلَ النَّهَارَ یَطْلُبُهُ حَثِیثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلاَ لَهُ الْخَلْقُ وَالأَمْرُ تَبَارَکَ اللّهُ رَبُّ الْعَالَمِینَ( [الأعراف 54].

[همانا پروردگار شما خداوندی است که آسمانها و زمین را در شش روز آفرید، سپس بر عرش مُستوی شد، پشت سر هم و بدون انقطاع شب را روز، و روز را شب مىکند. آفتاب و ماه و ستارگان از فرمان و دستورات او پیروی مىکنند همه مخلوقات و تصرف در آن، فقط ازآن اوست، الله پروردگار عالمیان چه قدر بلندمرتبه و والا مقام است].

س5 ـ دین تو چیست؟

ج ـ دین من اسلام است و اسلام یعنی: تسلیم خدای یکتا شدن، به طاعات و اوامر و نواهی او گردن نهادن، و از او فرمانبرداری کردن.

خداوند می فرماید: )إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللّهِ الإِسْلاَمُ(.[آل عمران 19].

[محققاً دین پذیرفته نزد خدا، دین اسلام است].

و خداوند متعال می فرماید: )وَمَن یَبْتَغِ غَیْرَ الإِسْلاَمِ دِینًا فَلَن یُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِی الآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِینَ(. [آل عمران 85].

[کسىکه غیر اسلام دینی دیگر بخواهد، هرگز از او پذیرفته نمىشود و او در آخرت از زیانکاران است].

و مىفرماید: )الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الإِسْلاَمَ دِینًا(. [مائدة 3].

[امروز دینتان را برای شما کامل کردم، و نعمت خویش بر شما تمام نمودم، و اسلام را (به عنوان) دین برای شما پسندیدم].

س6ـ دین اسلام بر چه چیزی بنا نهاده شده است؟

ج ـ اسلام بر پنج رکن بنا شده است که عبارتند از:

1 ـ گواهی دادن به این که معبود و خدایی به حق، جز خدای یکتا نیست، و گواهی بر این که محمد e بنده و فرستاده خداست.

2 ـ نماز را با ارکان و واجبات و سنت های آن بر پا کردن.

3 ـ زکات مال را دادن.

4 ـ ماه مبارک رمضان را روزه گرفتن.

5 ـ فریضه حج را ادا نمودن، در صورتی که استطاعت و قدرت آن را داشته باشیم.

س7 ـ ایمان چیست؟

ج ـ گرویدن و اعتقاد

داشتن به خدا، و فرشتگان خدا، و کتاب های خدا، و پیامبران خدا، و روز آخرت، و به قضـــا و قدر خیر و شرآن.

خداوند می فرماید: )آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَیْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ کُلٌّ آمَنَ بِاللّهِ وَمَلآئِکَتِهِ وَکُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ ( .[بقرة 285].

[پیامبر برآن چه خدا بر او نازل فرمود، ایمان آورد، و مؤمنان نیـز همه بـه خـدای یکتا و فرشتگان خـدا و کتاب های خدا و پیامبران خدا ایمان آوردند].

س8 ـ احسان و نیکی چیست؟

ج ـ خدا را چنان پرستش کنی که گویی او را مىبینی، و اگر تو او را نمىبینی، یقین بدان که او تو را مىبیند.

خداوند می فرماید: )إِنَّ اللّهَ مَعَ الَّذِینَ اتَّقَواْ وَّالَّذِینَ هُم مُّحْسِنُونَ(.[نحل 128].

[بىگمان خداوند با پرهیزگاران و نیکوکاران است].

س9ـ نبی و پیامبر تو کیست؟

ج ـ پیامبرمن محمد بن عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم است، و از قبیله قریش، و قبیله قریش از کَنانه و کَنانه از عرب هاست، و اعراب از ذُرّیات و نوادگان حضرت اسماعیلu مىباشند، و اسماعیل u از فرزندان ابراهیم، و ابراهیم u از نوادگان پیامبر نوح علیهم الصلاه والسلام است.

س10ـ [محمد] با چه سوره ای مژده داده شده، و با چه سوره ای فرستاده شده است؟

ج ـ با سوره )اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ( مژده داده شده، و با سوره )یَا أَیُّها الْمُدَّثِّرُ( فرستاده شده است.

س11ـ معجزه رسول الله e چیست؟

ج ـ قرآن مجید بزرگ ترین معجزه ای است که تمام آفریده های خدا با وجود زبان فصیح و روان و زیرکی و استادی و دشمنی شدید بر قرآن و پیروانش، نتوانستند یک سوره مانند سوره های آن بیاورند.

خداوند مىفرماید: )وَإِن کُنتُمْ فِی رَیْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُواْ بِسُورَةٍ مِّن مِّثْلِهِ وَادْعُواْ شُهَدَاءکُم مِّن دُونِ اللّهِ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ(.[بقرة 23].

[و اگر از آنچه که بر بنده خود نازل کرده ایم، در شک اید، اگر راستگویید یک سوره مانند آن بیاورید و گواهانتان را ـ در برابر خدا ـ (به یاری) بخوانید].

و مىفرماید: )قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَن یَأْتُواْ بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لاَ یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ کَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیرًا(. [إسراء 88].

[بگو: اگر انس و جن گرد آیند بر آنکه مانند این قرآن آورند، هرگز نمىتوانند مانندش آورند، و اگر چه برخی از آنان یاور برخی (دیگر) باشند].

س12ـ دلیل بر این که او رسول و فرستاده خداست، چیست؟

ج ـ خداوند می فرماید: )وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِکُمْ وَمَن یَنقَلِبْ عَلَىَ عَقِبَیْهِ فَلَن یَضُرَّ اللّهَ شَیْئًا وَسَیَجْزِی اللّهُ الشَّاکِرِینَ(. [آل عمران 144].

[و محمد جز رسول (خدا) نیست (که) به راستی پیش از او رسولانی بوده اند.آیا اگر بمیرد یا

کشته شود، از آیین خود برمىگردید؟ و هرکس از آیین خود برگردد، (در حقیقت) هیچ زیانی به خداوند نمىرساند و خـداونـد به شـکرگزاران پاداش خواهد داد].

و خداوند متعال مىفرماید: )مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاء عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُکَّعًا سُجَّدًا(. [فتح 29].

[محمد رسول خداست، و کسانىکه با اویند بر کافران سخت گیر و در میان خود مهربانند. آنان را در حال رکوع و سجده مىبینی].

س13ـ دلیل نبوت و پیامبری محمد e چیست؟

ج ـ خداوند جل جلاله می فرماید: )مَّا کَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِّن رِّجَالِکُمْ وَلَکِن رَّسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِیِّینَ(. [احزاب 40].

[محمد پدر هیچ یک از مردان شـما نیست، بلکه رسول خدا و خاتم انبیاست].

این آیه ها دلالت مىکند که او پیامبر و خاتم انبیاست.

س14ـ چرا خداوند محمد e را فرستاد؟

ج ـ برای [دعوت به] پرستش خدای یکتایی که هیچ شریکی ندارد، و این که برای او شریک قرار نداد، و برای این که مردم را از عبادت و پرستش آفریدگان، از فرشتگان و انبیا و صالحان و سنگ و درخت نهی کند. خداوند مىفرماید: )وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ مِن رَّسُولٍ إِلاَّ نُوحِی إِلَیْهِ أَنَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنَا فَاعْبُدُونِ(. [انبیاء 25].

س17ـ بزرگترین چیزی که خدا به آن امر فرموده، و بزرگ ترین چیزی که از آن نهی کرده چیست؟

ج ـ بزرگ ترین فرمان های خدا یکتاپرستی است، و بزرگ ترین نواهی او شرک است ؛ یعنی برای خداوند شریک قایل شدن، یا عبادت های خود را برای کسی دیگر انجام دادن.

بنابراین هرکس چیزی از عبادت هایش را برای غیرخدا انجام دهد، آن فرد یا چیز را معبود خود دانسته و برای خداوند شریک قرار داده است.

س18ـ مسایلی که آموختن و عمل کردن به آن لازم است، کدامند؟

ج ـ الف ـ خداوند ما را آفریده و به ما روزی داده، و ما را نادیده نگرفته است، بلکه به سوی ما پیامبری فرستاده است، پس هرکس از او اطاعت کند به بهشت وارد مىشود، و هرکس از او نافرمانی کند به دوزخ خواهد رفت.

ب ـ خداوند به هیچ وجه راضی نمىشود تا با او در عبادت شریک قائل شویم، نه فرشته ای مقرب و نه پیامبری فرستاده شده.

ج ـ هرکس از رسول اکرم e اطاعت کند و خداوند را یگانه بداند، به هیچ وجه جایز نیست از کسانی که دشمن خدا و رسولند پشتیبانی کنـد حتی اگر نزدیک ترین فرد به او باشد.

س19ـ الله یعنی چه؟

ج ـ یعنی صاحب صفت و مقام خداوندی و پرستش.

س20ـ چرا خداوند تو را آفریده است؟

ج ـ مرا برای عبادت و پرستش خود آفرید.

س21ـ عبادت او چگونه است؟

ج ـ یگانه دانستن و اطاعت از او، عبادت اوست.

س22ـ دلیل بر عبادت او چیست؟


[و هیچ رسولی را پیش از تو نفرستادیم مگر آنکه به او وحی مىکردیم که معبود (حقی) جز من نیست، پس مرا بپرستید].

و می فرماید: )وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِی کُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللّهَ وَاجْتَنِبُواْ(. [نحل 36].

[و بر هر امت پیامبری فرستادیم تا خدا را عبادت کنند و از طاغوت بپرهیزند].

و خداوند جل جلاله مىفرماید: )وَاسْأَلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ مِن رُّسُلِنَا أَجَعَلْنَا مِن دُونِ الرَّحْمَنِ آلِهَةً یُعْبَدُونَ(.[زخرف 45].

[(ای رسول!) از پیامبرانی که پیش از تو فرستادیم بپرس که، آیا ما جز خدای یکتای مهربان، خدایان دیگری را هم معبود مردم قرار دادیم؟].

و خداوند سبحانه مىفرماید: )وَماَ خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإنسَ إِلاَّ لِیَعْبُدُونِ(. [ذاریات 56].

[ما جن و انس را نیافریدیم مگر برای این که مرا به یکتایی پرستش کنند].

از آن چه گذشت متوجه مىشویم که خداوند جهانیان را نیافریده مگر برای عبادت کردن و یگانه دانستن او. و پیامبران را فرستاده تا بندگان را به عبادت خدای یگانه امرکنند.

س23ـ اولین چیزی که خداوند بر ما فرض نمود چیست؟

ج ـ کفر به طاغوت(هرمعبودی جز خدا) و ایمان به خدا؛ چنان که مىفرماید: )لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ قَد تَّبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَیُؤْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ(. [بقرة 256].

[در دین اجباری (روا) نیست، به راستی راهیابی از گمراهی آشکار شده است. پس هرکس که به طاغوت کفر ورزد و به خدا ایمان آورد، (بداند) که به دستاویزی (بس) محکم چنگ زده است (که) آن گسستنی ندارد، و خداوند شنوای داناست].

س24ـ عروة الوثقی یعنی چه؟

ج ـ عـروة الوثقى، (لا إله إلاَّ الله) است. (لا إله) نفی و (إلاَّ الله) اثبات است.

س25ـ نفی و اثبات [در این جا] چیست؟

ج ـ نفی، عدم عبادت و پرستش همه خدایان، و اثبات، عبادت خدای یگانه ای که هیچ شریکی ندارد.

س26ـ دلیل بر این قول چیست؟

ج ـ خداوند می فرماید: )وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ لأبِیهِ وَقَوْمِهِ إِنَّنِی بَرَاء مِّمَّا تَعْبُدُونَ(. [زخرف 26].

[ای رسول ما! به یاد آور هنگامی که ابراهیم با پدر و قوم خویش گفت: ای بت پرستان! من از خدایان شما سخت بیزارم و ازآن برائت مىجویم].

این دلیل نفی است.

و)إِلاَّ الَّذِی فَطرَنِی(. [زخرف 27].

[مگر آن خدایی را که مرا آفرید].

دلیل بر اثبات است.

س27ـ طاغوتها چه کسانی و بر چند نوع هستند؟

ج ـ طاغوت ها بسیارند و انواع آن پنج است:

1 ـ ابلیس ــ که لعنت خدا بر او باد ــ .

2 ـ کسیکه مردم را به عبادت خود دعوت کند.

3 ـ کسی که به غیر از خدا عبادت و پرستش شود و او به آن عبادت راضی باشد.

حکم و قضاوت 4 ـ کسی که به غیر اسلام کند.

س28ـ بهترین اعمال پس از شهادتین کدام است؟

ج ـ بهترین اعمال و کردار پـس از شهـادتین نماز پنج گانه است که شرایط و احکام و واجباتی دارد، و بزرگ ترین شرط های آن: اسلام، عقل، تمیز و تشخیص دادن، با طهارت بودن، پاک بودن از نجاست و پلیدی، پوشاندن عورت، رو به قبله کردن، داخل شدن وقت نماز، نیت و قصد نمودن.

و ارکان نماز چهارده چیز است:

1 ـ ایستادن به نماز در حال قدرت و استطاعت.

2 ـ تکبیره الإحرام در شروع نماز.

3 ـ خواندن سوره حمد(الفاتحه).

4 ـ رفتن به رکوع.

5 ـ اعتدال و طمأنینه بعد از رکوع؛ یعنی پس از بلند شدن از رکوع آرام گرفتن.

6 ـ سجده کردن بر اعضای هفت گانه، سجود بر پیشانی با بینی، و دو کف دست، و دو زانو، و اطراف انگشتانِ دو پا در حالی که بر زمین چسپانیده است.

7 ـ اعتدال و طمأنینه ؛ یعنی آرام گرفتن در هنگام سجده.

8 ـ نشستن بین دو سجده.

9 ـ طمأنینه وآرام گرفتن در همه آن چه یاد شد.

10 ـ ترتیب در ارکان نماز.

11 ـ تحیات و تشهد آخر.

12 ـ نشستن به آن تحیات.

13 ـ درود فرستادن بر رسول الله e .

14 ـ سلام دادن از دو سو(چپ و راست).

و واجبات نماز هشت چیز

است:

1 ـ گفتن تمامی تکبیرات غیر از تکبیره الإحرام.

2 ـ گفتن سبحان ربی العظیم  وبحمده در رکوع.

3 ـ گفتن سمع الله لمن حمده برای امام و کسی که تنهایی نماز مىخواند.

4 ـ گفتن ربنا ولک الحمد برای امام و همه نمازگزاران(چه جماعت و چه به تنهایی).

5 ـ گفتن سبحان ربی الأعلی وبحمده در سجود.

6 ـ گفتن رب اغفرلی در بین دو سجده.

7 ـ تحیات اول.

8 ـ نشستن برای آن.

و بقیه موارد، سنت های گرفته شده از گفتار یا کردار پیامبر اسلام است.

س29ـ آیا خداوند مخلوقات را پس از مردن برمىانگیزد و آن ها را بر نیکی و بدی مجازات مىنماید، کسی که از او اطاعت کرده به بهشت، وکفر ورزندگان و شرک آورندگان را به دوزخ وارد کند؟

ج ـ بلی. و دلیل آن این آیه است:

)زَعَمَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَن لَّن یُبْعَثُوا قُلْ بَلَى وَرَبِّی لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلْتُمْ وَذَلِکَ عَلَى اللَّهِ یَسِیرٌ(.[تغابن7].

[کافران گمان کردند که هرگز پس از مرگ برانگیخته نمىشوند. ای رسول ما! به آنها بگو به خدای من سوگند که برانگیخته مىشوید و سپس به نتیجه اعمال و کردار خود آگاه مىگردید و این بر خدا بسیار آسان است].

و همچنین: )مِنْهَا خَلَقْنَاکُمْ وَفِیهَا نُعِیدُکُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُکُمْ تَارَةً أُخْرَى( .[طه 55].

[ما شما را از خاک آفریدیم و[دو باره] به خاک باز مىگردانیم، و بار دیگر روز قیامت شما را از خاک بیرون مىآوریم].

و در قرآن دلایل بسیاری است که نمىتوان آن را شمرد.

س30 ـ حکم ذبح و قربانی برای غیر از خدا در آیه ذیل چیست؟

این شخص کافر و مرتد از دین است و [حیوان] قربانی شده او حرام است؛ زیرا دو چیز مانع آن مىشود:

اول این که: قربانی مرتد است، و قربانیِ مرتد به اجماع علما حرام است.

دوم این که: برای غیرخدا ذبح و قربانی شده، و چنین قربانی را خداوند حرام فرموده است؛ چنان که مىفرماید: )قُل لاَّ أَجِدُ فِی مَا أُوْحِیَ إِلَیَّ مُحَرَّمًا عَلَى طَاعِمٍ یَطْعَمُهُ إِلاَّ أَن یَکُونَ مَیْتَةً أَوْ دَمًا مَّسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنـزِیرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَیْرِ اللّهِ بِهِ(. [انعام 145].

[بگو: در آنچه که به من وحی شده است (چیز) حرامی را برخورنده ای که آن را بخورد، نمىیابم.

مگر آنکه مردار یا خون ریخته شده یا گوشت خـوک باشـد. بىگمان آن حــرام است. و یا حیوانی که بـدون ذکر نام خـدا (از روی فسق) ذِبح شده باشد].